Trong báo cáo của Bộ Giáo dục và Tập huấn gửi Quốc hội, mô phỏng phố đi bộ mới (VNEN) được Bộ bình chọn là tân tiến, phù hợp với tiêu chí, lộ trình đổi mới giáo dục được nêu trong Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới cơ bản, trọn vẹn giáo dục và đào tạo.
Bởi vậy, Bộ Giáo dục và Huấn luyện sẽ tiếp diễn phối thích hợp với các địa phương để triển khai dự án trên cơ sở vật chất giải quyết, rút kinh nghiệm trong khoảng những bất cập sau 3 năm thi hành. [1]
Tất nhiên, tin tức mà Bộ Giáo dục và Huấn luyện cung cấp về kết quả chấp hành thí nghiệm một mô hình giáo dục mới còn thiếu chi tiết, trong khi thực tiễn có phổ thông thể hiện ngược lại với bình chọn của Bộ và các cán bộ quản lý giáo dục bây chừ.
Cán bộ điều hành giáo dục ca ngợi VNEN hay, vì sao không ít phụ huynh xin cho con dứt học theo mô phỏng ngôi trường mới?
Trong tháng 10, tại Hà Tĩnh có thêm trường học thứ tư bỏ mô hình VNEN là trường THCS Nam Hà thị trấn Hà Tĩnh, sau 3 trường THCS Chu Văn An quận Hương Khê, THCS Nam Hồng thị phường Hồng Lĩnh, THCS Cẩm Trung quận Cẩm Xuyên.
Lý giải cho quyết định trong khoảng bỏ VNEN, phụ huynh các trường này cho biết VNEN có những bất cập như: chất lượng học tập giảm, những em học lực trung bình càng ngày càng yếu kém.
Những vấn đề can dự đến sức khỏe như vẹo cột sống, lác mắt khi theo học mô hình cũng được đề cập, theo báo Vnexpress ngày 11/10. [2]
 |
| Quang quẻ cảnh bên trong một lớp học VNEN ở Hà Tĩnh. Ảnh Lê Văn Vỵ |
Tại Nghệ An, thực trạng phụ huynh và thầy giáo phản đối mô hình VNEN cũng diễn ra tinh vi không kém, thậm chí ngày 23/8 phổ quát phụ huynh đã dồn vào một chỗ đến cổng Trường Tiểu học Nguyễn Trãi để phản đối việc cho con em họ học mô hình VNEN, theo báo Nghệ An ngày 25/8. [3]
Cũng tại Nghệ An, trường THCS Hưng Dũng thuộc thị trấn Vinh có 290 trong tổng số 316 phụ huynh có con học lớp 9 đã 3 lần làm cho đơn đề nghị dừng VNEN nhưng quả bóng bổn phận cứ đá từ trường lên phòng, phòng lên sở và quay lại. [4]
Mới nhất theo báo Nghệ An ngày 2/11, chỉ huy thức giấc Nghệ An đã làm việc với chỉ đạo trường THCS Hưng Dũng, Phòng Giáo dục và Đào tạo thị trấn Vinh, ban giám hiệu, phụ huynh của trường.
Đây là hoạt động trong chương trình điều tra thi hành mô hình dạy VNEN trên khu vực thành phố Vinh, sẵn sàng lên tiếng tại kỳ họp Hội đồng Quần chúng tỉnh. [5]
Điều kỳ lạ là, trong khi các quan chức quản lý giáo dục từ Hiệu trưởng cho tới lãnh đạo phòng, sở và lên đến bộ đều bình chọn cao mô phỏng VNEN là phát huy hiệu quả, đạt chất lượng cao, thì không ít phụ huynh học sinh vẫn cương quyết xin cho con họ xong học VNEN. Đây là một dấu hiệu khôn cùng bất thường.
Theo tìm hiểu của người viết, những gì Bộ Giáo dục và Đào tạo bình chọn về mô hình ngôi trường mới, triển khai và nhận định tính hiệu quả của nó cần phải chú ý lại.
Cụ thể người viết thiển nghĩ, Bộ cần làm rõ mấy vấn đề xung quanh mô hình này.
Câu hỏi thứ nhất, mô hình VNEN là gì và tại sao lại chọn lựa nó?
Theo Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, Chương trình Phố đi bộ mới Việt Nam (VNEN) là một thể nghiệm Áp dụng mô phỏng Trên hè phố kiểu mới của Colombia (Escuaela Nueva, viết tắt là EN) nhằm thay đổi giáo dục đa dạng.
Mô hình này nhằm giải quyết một thực trạng ở Colombia mà vn cũng chạm mặt, đó là các lớp ghép ở vùng gian truân, nghĩa là những lớp học mà thầy giáo đồng thời phải dạy cho học sinh thuộc rộng rãi trình độ khác biệt. [6]
EN được Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển mày mò từ năm 2008, và đưa về Việt Nam và trở thành VNEN sau vài chuyến dò xét của Bộ cũng như sự tạo động lực, cung cấp, giúp đỡ từ Ngân hàng Nhân loại.
Phó Giáo sư - Tấn sĩ Hoàng Thị Tuyết, Giảng viên Khoa Giáo dục tiểu học - Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh cũng đã cảnh báo về mô hình VNEN này.
Theo san sẻ của bà trên báo Vnexpress ngày 15/5/2016, quan sát những gì Bộ Giáo dục và Tập huấn triển khai trong dự án VNEN có thể thấy rõ 4 điểm đã bị sai khác so với mô phỏng EN của Colombia.
Một là, EN là mô phỏng lớp ghép, diện tích ít sinh viên, vận dụng cho vùng vùng quê, vùng sâu vùng xa của các nước đang tạo ra, sinh viên còn phải lo cái ăn cái mặc.
Colombia đã rất chiến thắng, nhưng khi sang Việt Nam, mô phỏng này được áp dụng cho cả khu vực thành thị, các trường lớp có sĩ cộng đồng.
Hai là, tại Colombia giáo viên mô hình EN được tự chủ chuyên ngành trong việc phát triển ngữ liệu dạy học để phù hợp thực tại, chương trình học liên quan khăng khít tới đời sống hàng ngày của học sinh và phụ huynh.
Còn ở Việt Nam, nội dung giảng dạy trực tiếp của thầy giáo VNEN là ý tưởng hoạch định sẵn của chuyên gia soạn Tài liệu hướng dẫn dạy học.
Ba là, trong 4 loại hoạt động của mô hình EN, khi tham gia Việt Nam thành VNEN thì hạn độ thực hiện và áp dụng thấp hơn, các bài tập chủ công xoay quanh việc mày mò tri thức và chấp hành các kĩ năng chính của nội dung bài đang học.
Bốn là, ở Colombia, EN gắn chặt mối quan hệ giữa nhà trường với cộng đồng phố hội trên phổ thông phương diện, giúp học sinh có năng lực tài chính thấp nuôi lớn mong ước, động cơ học tập và tân tiến bền vững. Nhưng hoạt động kết nối này ở VNEN còn mờ nhạt. [7]
Tương tự theo phương pháp nắm bắt của tư nhân người viết, EN là mô hình rất thích hợp cho các lớp ghép vùng nông thôn, nơi điều kiện học tập của học sinh còn phổ quát khó khăn, nhưng ít nhất các em ở độ tuổi không giống nhau đó vẫn còn giống hệt về tiếng nói.
Sang Việt Nam giả dụ có khai triển cho các lớp ghép ở miền núi, thì còn phải tính tới nhân tố văn hóa, tập quán dân tộc, khó khăn ngôn ngữ dân tộc thiểu số.
Vì thế bởi vậy, dù mô hình này có thể chiến thắng ở Colombia, được Ấn Độ, Philippines và Brazil vận dụng cũng là do nhân tố kiện cụ thể phù hợp. Còn vietnam thì phải xem vấn đề kiện chi tiết có giống các nước trên hay không rồi mới tính chuyện áp dụng.
Ấy thế mà khi sang vn, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận năm ngoái cho biết, không chỉ các trường trong công trình thi hành mô phỏng VNEN mà bây chừ (2015) Bộ Giáo dục và Tập huấn yêu cầu phần lớn các trường ngoài dự án cũng thi hành theo bí quyết khiến cho này (người viết in đậm để thể hiện sự quan trọng).
Ông nói rằng, đây là điểm mới ở vietnam, nhưng quả đât đã làm cho cách đây 50 năm và không còn mới nữa. [8]
Thời điểm Bộ Giáo dục và Tập huấn mở đầu triển khai công trình VNEN, The New York Times cho biết có khoảng 19 giang sơn trên quả đât vận dụng mô phỏng EN của Colombia, giúp trên 5 triệu con nhỏ nghèo hưởng lợi, trong đó có các nước như vừa nêu trên. [9]
Vậy VNEN có phải là mô hình thích hợp cho nền giáo dục quốc gia đang tiến vào kỷ nguyên kĩ nghệ hóa, tân tiến hóa, hay thực ra đó chỉ là mô phỏng, ý định phù hợp với một số nước khác chứ chẳng hề vn?
Thành tích của EN đã được các tổ chức quốc tế uy tín ghi kiếm được, nhưng có thích hợp với vietnam hay không và thích hợp đến đâu là một chuyện khác, cần có phân tích, bình chọn kỹ lưỡng.
Nếu như chỉ là một số kỹ năng của học sinh có được khi học theo mô hình EN phù hợp với học sinh vn, thì chúng ta nên học tập các tài năng ấy, chứ không có nghĩa là "nhập cảng nguyên khối".
Ngoài ra giả muốn ứng dụng cái hay của EN, thì cần thí điểm khuôn khổ hẹp đúng nguyên bản của EN, chứ không phải chỉ mỗi cái vỏ "hội đồng tự quản, chủ toạ...". Sau những đo nghiệm và đánh giá kỹ thuật khách quan, đúng mực hãy quyết định nhân rộng một bí quyết thận trọng, có lịch trình.
Nghi vấn thứ nhì, sách giáo khoa VNEN được xây dựng như thế nào?
Theo chia sớt của Phó Giáo sư - Tấn sĩ Hoàng Thị Tuyết, người viết có thể mường tưởng rằng Bộ Giáo dục và Huấn luyện chỉ nhập cảng nguyên cái vỏ của EN tham gia vietnam để thành VNEN thôi, đó là hành chính hóa tổ chức lớp học thành Hội đồng tự quản, Chủ toạ, Trưởng ban...
Còn cái ruột của VNEN là chương trình đào tạo, thay vì để thầy giáo tự chủ như EN, Bộ xây dựng bộ sách giáo khoa VNEN trên cơ sở chương trình hiện hành, tức Chương trình năm 2000.
Quái dị hơn nữa là Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ huy sử dụng sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 Công nghiệp giáo dục của Giáo sư Đại dương Ngọc Đại cho các phố đi bộ theo mô phỏng VNEN. [10]
Sở dĩ người viết phải dùng từ "quái đản" là vì, như vậy chuỗi hệ thống sách giáo khoa VNEN không chỉ "đầu Ngô mình Sở", lớp 1 học sách Công nghệ giáo dục Hồ Ngọc Đại, từ lớp 2 trở đi mới có sách VNEN. Cần thiết hơn là tính xung khắc của hai lối giáo dục này.
Nếu như như VNEN đề cao tính thông minh của cả người dạy lẫn người học, thậm chí nguyên phiên bản EN thì giáo viên còn được/phải tự chủ nguồn học liệu cho thích hợp thực tiễn, thì Công nghệ giáo dục ngược lại.
Giáo sư Hồ Ngọc Đại thiết kế một mô phỏng, và giáo viên cứ thế làm theo, cấm bào chữa, cấm sửa, dù là một dấu phẩy. Và sinh viên học tiếng Việt theo Công nghiệp giáo dục của ông cũng là người xây dựng, miễn bàn.
 |
| Bộ sách Tiếng Việt lớp 1 Công nghiệp giáo dục của Giáo sư Biển Ngọc Đại được đưa vào chương trình VNEN. |
Đó là chưa kể tới thời gian khai triển VNEN và thậm chí tới nay, Bộ vẫn đang loay hoay chưa ban hành chương trình sách giáo khoa mới theo Đề án Thay đổi chương trình, sách giáo khoa, xương sống của mọi cuốn sách giáo khoa giáo dục đa dạng, trong đó có VNEN phải tuân hành.
Ấy thế mà (nguyên) Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển trong khoảng bốn tuần 3/2016 đã xác định, sách giáo khoa VNEN sẽ được biên tập để trở thành một trong những bộ sách phục vụ chương trình giáo dục rộng rãi mới, vận dụng chính thức từ năm học 2018 - 2019. [11]
Như vậy phải chăng Bộ Giáo dục và Đào tạo đang làm cho mọi thứ rối tung như canh hẹ, chỉ vì hot lòng muốn đổi mới mà không khám phá kỹ lưỡng, thấu đáo dần dần khai triển thế nào, ảnh hưởng ảnh hưởng ra sao? Đề nghị Bộ có ý kiến chính thức về những khó khăn này.
Thắc mắc thứ ba là, Bộ Giáo dục và Đào tạo căn cứ vào đâu để chắc chắn VNEN là "tốt", "hiệu quả", "thích hợp" với nền giáo dục non sông?
Muốn nhân thức một mô hình mới tốt, hiệu quả, thích hợp, tiến bộ hơn mô phỏng cũ hay mô phỏng hiện hành, thiết yếu một công đoạn so sánh, tổng kết và đánh giá.
Hiện thời lên tiếng cụ thể bình chọn về VNEN chưa thấy Bộ thông báo.
|
Ngày 1/11 Báo Điện tử Giáo dục vietnam đã có buổi trao đổi với Giáo sư Đại dương Ngọc Đại và các cộng sự của ông tại Trọng điểm Kĩ nghệ giáo dục, Nhà xuất bạn dạng Giáo dục Việt Nam về các nhân tố can dự đến nội dung, cơ sở vật chất pháp lý triển khai đại trà sách Tiếng Việt lớp 1 Kĩ nghệ giáo dục. Lúc trước, một buổi khiến việc với Vụ Tiểu học cũng đã được thực hiện. Kết quả các buổi khiến cho việc này sẽ được chúng tôi thông báo trong các bài viết tiếp theo. |
Sắm tham gia cổng thông tin điện tử của Ban điều hành Dự án VNEN để xem VNEN tốt như thế nào, mục Trình bày Mô phỏng bến xe mới vn chỉ thấy nói tới Hội đồng tự quản, sơ đồ công ty và quy trình bầu cử mà không có tin tức nào cho thấy ích lợi thiết thực với việc học của các em, việc dạy của thày cô. [12]
Cũng trên trang này, cho tới khi đưa tin hội nghị tổng kết dự án VNEN ngày 27/5/2016 với cái tít khá kêu: "Khép lại một công trình, thành lập ra những nẻo tuyến phố", cũng chỉ lại thấy Hội đồng tự quản, Chủ toạ hội đồng, các ban bệ mà không có số liệu nào về kết quả học tập để so sánh với mô phỏng hiện hành.
Con số có thể đo đếm được trong bài tổng kết này nằm ở phần cuối, cũng chỉ là những con số về số đầu sách, số tác giả viết sách VNEN, số hội thảo, số ngày huấn luyện, số vũ trang dạy học và số trường nhận quỹ ăn trưa. [13]
Vậy thì căn cứ vào đâu để những người khiến cho dự án này có thể so sánh VNEN với mô hình truyền thống để nói rằng VNEN hay, tốt, thích hợp, ưu việt?
Vì thế, người viết nghĩ là, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nên cân nhắc kỹ việc tiếp tục khai triển VNEN, nên thận trọng, đừng thí nghiệm hàng ngàn hàng vạn sinh viên khi chưa chắc chắn cái mang ra thể nghiệm có tốt hơn, kể cả trong trường hợp tình nguyện tham gia.
Người viết cũng mong muốn các Đại biểu Quốc hội cần đòi hỏi Bộ Giáo dục và Đào tạo giải trình chi tiết, chi tiết về công trình VNEN trước khi quyết định có cho phép tiếp diễn triển khai nó hay không?.
Trong thực tại, các cán bộ quản lý, hàng ngũ thầy cô giáo các đơn vị quản lý học đã đóng góp tất cả trí tuệ, công sức mới có được cơ đồ nền giáo dục hôm nay.
Đành rằng còn những gian khổ, bất cập phải đổi mới một phương pháp cơ bản, đầy đủ, nhưng chẳng thể tất tả, không thể duy ý chí, và càng không thể để tư duy nhiệm kỳ chi phối.
Bởi những bất cập ấy, những yếu kém ấy của nền giáo dục giang sơn đâu phải hoàn toàn do chương trình, sách giáo khoa hay mô hình giáo dục. Còn 2 cỗi nguồn vô cùng quan trọng khác đã không được Bộ nhắc đến, người viết xin phân tích ở những bài sau.
Đừng để những cố gắng sắm cách đổi mới nền giáo dục của chỉ đạo ngành lại thành những "trận chiến" đầu voi đuôi chuột.
Người viết cũng rất san sẻ với Bộ Giáo dục và Đào tạo về những cái khó riêng nằm ngoài kĩ năng, quyền hạn của Bộ, nhưng lại ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng giáo dục tập huấn, hễ có chuyện gì là Bộ phải đứng mũi chịu sào.
Tài liệu tìm hiểu:
[1]http://giaoduc.net.Việt Nam/Giao-duc-24h/Theo-Bo-Giao-duc-VNEN-da-tao-ra-moi-truong-giao-duc-than-thien-post172065.gd
[2]http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/them-truong-hoc-o-ha-tinh-bo-mo-hinh-vnen-3481886.html
[3]http://baonghean.vietnam/giao-duc-khoa-hoc/201608/nghe-an-da-trien-khai-vnen-nhu-the-nao-2728312/
[4]http://giaoduc.net.vn/GDVN/Cu li-huynh-truong-Hung-Dung-ba-lan-gui-don-thiet-tha-xin-thoi-hoc-VNEN-post171967.gd
[5]http://baonghean.vietnam/thoi-su-chinh-tri/dbnd-noi-lam-va-lang-nghe/201611/hdnd-khao-sat-phu-huynh-va-nha-truong-chua-tim-duoc-tieng-noi-chung-ve-mo-hinh-vnen-2751172/
[6]http://giaoduc.net.vietnam/Giao-duc-24h/VNEN--Rang-hay-cung-lam-dieu-hay-post170139.gd
[7]http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/4-khac-biet-cua-mo-hinh-truong-hoc-moi-o-colombia-va-viet-nam-3403347.html
[8]http://giaoduc.net.Việt Nam/Giao-duc-24h/Bo-truong-Pham-Vu-Luan-Hoc-VNEN-moi-o-ta-the-gioi-da-lam-50-nam-roi-post164561.gd
[9]http://www.nytimes.com/2013/11/11/world/americas/children-thrive-in-rural-colombias-flexible-schools.html
[10]http://giaoduc.net.vietnam/Giao-duc-24h/Hoc-mau-giao-da-phai-dang-ky-mua-sach-Cong-nghe-giao-duc-cua-GSHo-Ngoc-Dai-post171823.gd
[11]http://thanhnien.vietnam/giao-duc/lo-dien-sach-giao-khoa-sau-2018-698335.html
[12]http://tieuhoc.moet.gov.Việt Nam/ver2/index.php?u=soct&page=3337
[13]http://tieuhoc.moet.gov.Việt Nam/ver2/portal.php?u=soct&mod=news&new=6620
Xem tại: tin tức nhanh nghệ an
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét