Simon Tisdall, chỉnh sửa viên The Guardian ngày 25/9 bình luận trên báo này, chế độ "xoay trục sang châu Á" của Tổng thống Mỹ Barack Obama đã thất bại. TQuốc đang trong giai đoạn (hoàng kim của) uy quyền.
Chẳng hạn tiêu biểu được Simon Tisdall đưa ra để chứng minh cho nhận định của bản thân mình, là trường hợp nhà chỉ huy Đài Loan Thái Anh Văn. Bà đã tấn công mất 25% sự ủng hộ sau một vài bốn tuần ngắn ngủi lên cầm quyền bằng một chiến thắng vang dội, chỉ vì China.
Nghĩ rằng Dân tiến đảng và bà Thái Anh Văn theo đuổi chương trình "Đài Loan độc lập", Bắc Kinh đã đình chỉ chính thức đường dây nóng khẩn cấp, hoàn thành các hoạt động hội đàm với Đài Bắc, nơi Trung Nam Hải vẫn coi là một "tỉnh nổi loạn" của TQuốc, đang chờ thống nhất.
Nghiêm trọng hơn, TQuốc đã có chính sách hạn chế nhạo khách du lịch sang Đài Loan. Hoạt động đầu tư kinh doanh giữa hai bờ eo đại dương vừa mới đây cũng bị đình trệ, thay vì sản xuất như dưới thời ông Mã Anh Cửu.
Bà Thái Anh Văn phải đương đầu với sức ép mâu thuẫn.
Công chúng Đài Loan thì ước muốn quan hệ phù hợp tác kinh tế qua hai bờ eo đại dương ngặt nghèo hơn, nhưng lại giữ ý giữ tứ thức bản thân mình là người Đài Loan chứ không phải China, một điều Bắc Kinh không chấp nhận.
| Tàu Mỹ tuần tra ở Biển Đông không ngăn nổi bước chân bành trướng của Trung Quốc, ảnh: The New York Times. |
Chủ toạ China Tập Cận Bình đã cảnh báo, hợp nhất Đài Loan không thể trì hoãn vô thời hạn. Bắc Kinh phát hành sức mạnh quân sự và những gợi ý của cánh diều hâu rằng, có thể dùng vũ lực để thống nhất Đài Loan, chuyện mâu thuẫn mà bà Thái Anh Văn phải đối mặt là nhân tố hoàn toàn dễ nắm bắt.
Tình thế lui tới lưỡng nan này - khiến thế nào để tạo ra quan hệ mang tính xây đắp với China mà không ảnh hưởng hoặc phải trong khoảng bỏ ích lợi giang sơn - đang dần biến thành nhân tố nguy hiểm hơn.
Vấn đề này được chia sớt bởi các quốc gia trên toàn khu vực Đông Á, từ Indonesia tới Philippines, Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia và Singapore. Tình thế lưỡng nan là gần giống nhau, nhưng bí quyết đối phó của mỗi nước thì có khác biệt.
Dẫn tới tình trạng này theo Simon Tisdall, duyên cớ chú yếu là vai trò và tác động của Hoa Kỳ đã suy giảm, biểu thị qua kế hoạch "xoay trục sang châu Á - Thái Bình Dương" và TPP.
Việc Hoa Kỳ không có kĩ năng rõ ràng để chặn đứng TQuốc xây đắp đảo nhân tạo ở khu vực (Bắc Kinh dancing tham gia) mâu thuẫn trên Đại dương Đông là bằng chứng rõ nét nhất cho thấy, kế hoạch xoay trục sang châu Á là rỗng tuếch.
Thông tin về các hoạt động xây dựng mới của TQuốc ở khu vực này xuất hiện (dày thêm) mỗi tuần. Bất chấp luật pháp, bỏ qua các nước láng giềng, TQuốc đơn phương đòi 80% quy mô Đại dương Đông.
Các hoạt động tuần tra bảo kê tự do hàng hải mà Mỹ tiến hành ở Đại dương Đông gần như rất ít tính năng. Phán quyết Trọng tài bị Bắc Kinh bác bỏ bỏ thẳng thừng.
Vài nhà quan sát còn nhận thấy thêm các động cơ thầm bí ẩn khác của Trung Nam Hải. Việc xây dựng đảo nhân tạo ở Trường Sa cũng như khiêu khích Nhật Bạn dạng ở Hoa Đông còn nhằm mục đích cô lập Đài Loan, chuẩn bị môi trường chiến lược cho khả năng sử dụng vũ lực.
Kiếm được thức được sự yếu kém của Mỹ đã làm cho các bạn hữu của Hoa Kỳ phải tìm phương pháp tự lo cho bản thân.
Tuần trước quân đội Đài Loan mở đầu tham gia vào hoạt động bảo vệ đảo Ba Bình (Trường Sa, Khánh Hòa, vietnam, đảo bị Đài Loan choán đóng bất hợp pháp), thay vì ủy quyền hải tuần.
Đáng kể hơn là Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuần trước tuyên bố, xong xuôi hợp tác hàng hải với Mỹ ở Hồ Đông. Những phát biểu chỉ trích Hoa Kỳ của ông có thể chưa chắc đã phải là một kế hoạch, nhưng cam kết Bắc Kinh ưng ý.
Sự "bất lực" của ông Obama trước Trung Nam Hải cũng khiến ông Shinzo Abe phải xúc tiến hối hả tái vũ trang khả năng tác chiến cho quân đội. Ứng phó với Bắc Triều Tiên chỉ là cái cớ. Mối niềm nở thực thụ của Tokyo chính là TQuốc.
Nguồn:
https://www.theguardian.com/commentisfree/2016/sep/25/obama-failed-asian-pivot-china-ascendant
Xem tại: tin tức nhanh gia lai
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét