Những chuyến xe buýt đi trên phố Hoàng Văn Thụ thường hay nghe, "Đến Lăng Phụ vương Cả có người nào xuống không?" mỗi khi xe gần tới vòng xoay cầu vượt. Người xuống xe tại đây không dưới 1 lần thắc bận rộn, ở đây có cái lăng nào đâu mà gọi là lăng Phụ vương Cả?
Lai lịch Lăng Thân phụ Cả
Họ thắc mắc là đúng vì hiện thời nơi đây là một giao lộ. Đường Hoàng Văn Thụ giao với Cộng Hòa, Trần Quốc Hoàn và Lê Văn Sĩ (phố 2, Quận Tân Bình, TP HCM). Ở giữa vòng xoay còn có một biển nước trong đó một quả trái đất xoay liên tiếp. Hình như một cây cầu vượt đi trên vòng xoay giúp giảm bớt lưu lượng xe qua vòng xoay.
Nếu như vậy thì tại sao có địa danh Lăng Phụ vương Cả? Tham gia những năm trước 1975, nếu như đi trong khoảng ngã tư Phú Nhuận đến ngã tư Bảy Hiền hậu thế nào cũng đi ngang qua Lăng Phụ vương Cả. Thời bấy giờ Lăng Cha Cả nằm trên đường Võ Tánh (Hoàng Văn Thụ hiện thời) gần nơi giao với đường Trương Minh Ký (tuyến đường Lê Văn Sỹ bây chừ).
Tuyến phố Cộng Hòa và các con phố È cổ Quốc Hoàn chưa có. Nơi giao với con đường Cộng hòa ngày xưa là cổng Phi Long vào căn cứ không đoàn 33 (Tân Sơn Nhất).
Một trang trong từ điển Dictionarium Anamitico Latinum do Thân phụ Cả biên soạn. Ảnh: Internet
Lăng Thân phụ Cả nằm ngay địa điểm bây chừ là hồ nước có quả trái đất. Lăng Phụ thân Cả có quy mô 2.000m2. Ngoài ngôi chiêu tập chính là Phụ vương Cả tức giám mục Bá Đa Lộc còn có phổ biến ngôi tuyển mộ của các nhà tuyên giáo người Pháp. Kết cấu lăng gồm một nhà lợp ngói, cột và vách bằng gỗ quý, ở trước có bia đá lớn.
Giám mục Bá Đa Lộc - Cha Cả. Ảnh: Internet
Lăng được xây dựng vào năm 1799 nhằm an táng thi hài giám mục Bá Đa Lộc - một nhà truyền giáo người Pháp có công giúp đỡ chúa Nguyễn lúc bấy giờ là Nguyễn Phúc Ánh - sau này là vua Gia Long.
Giám mục Bá Đa Lộc mất ngày 09/10/1799 tại thành Quy Nhơn. Thi hài của đức thân phụ sau đó được chuyển về quàn tại dinh Tân Xá trong 1 bốn tuần kì vọng lăng tuyển mộ xây kết thúc. Dinh Tân Xá hiện giờ nằm trong khuôn viên tòa Tổng Giám mục Sài Gòn (góc Nguyễn Đình Chiểu - Trằn Quốc Thảo), biến thành ngôi nhà xưa nhất được bảo tồn đầy đủ nguyên lành đã sinh tồn trên 200 năm.
2 giờ sáng ngày 16/12/1799, một đám rước trọng thể theo nghi tiết đạo gia tô thi thể đức phụ thân từ dinh Tân Xá về nhập lăng. Chúa Nguyễn Phúc Ánh trong khoảng Quy Nhơn cũng đã tham gia để tham dự lễ mai táng.
Tương tự, đức giám mục Bá Đa Lộc đã yên nghỉ tại đây gần 2 thế kỷ. Năm 1980, lăng Cha Cả được lệnh giải tỏa. Công cuộc cải táng kéo dài đến năm 1983 mới hoàn tất. Những xương cốt của đức phụ vương và những người khác chôn tại đây được bàn giao cho tòa lãnh sự Pháp.
Chuyện về lăng mộ giám mục Bá Đa Lộc cũng có đa dạng thông tin đặc biệt. Có người cho rằng khi khai quật không thấy xương cốt mà chỉ có cây Xe loan bằng tiến thưởng tây lớn mà giám mục đã từng đeo khi xưa, chiếc gậy vàng biểu trưng của chức giám mục và những mề đay của nhà nước Pháp và Việt trao tặng.
Nhân tố này phù hợp với một tin tức nghĩ là, Nguyễn Ánh sợ bị quật tuyển mộ nên đã kín đáo cho chôn nơi khác. Báo chí Nam Phong của Phạm Quỳnh có nhắc tới việc này: “Làng Ngọc Hội (nay thuộc thị trấn Vĩnh Ngọc) phương pháp đô thị Nha Trang 3km ở phía trước chiêu tập có một cái miếu bé nhì bên khắc dòng chữ "Khắc cốt báo thâm ân". Ở giữa đề “Bá Đa Lộc chi mộ”, cũng bằng chữ Hán, phía sau cái miếu này có khắc cây xa giá”.
Cũng từ tin tức này, ngày 13/3/1925, công sứ Pháp đã cho khai quật và tậu thấy dưới huyệt có một ít xương và răng. Như vậy kĩ năng Lăng Phụ vương Cả ở Sài Gòn chỉ là chiêu tập gió nhằm ngăn ngừa tình huống xấu có thể xảy ra.
Thân phụ Cả là ai?
Tên hoàn toản của Phụ vương Cả là Pierre Joseph Georges Pigneau được Việt hóa thành Bá Đa Lộc. Ông sinh ngày 02/11/1741 tại Pháp. Mở màn ông là linh mục tuyên giáo thuộc hội truyền giáo hải ngoại của Pháp. Tháng 9/1765, ông lên tàu đi khiến nhiệm vụ ở châu Á. Năm 1767, ông giảng dạy tại trường của hội truyền giáo hải ngoại lập ra lâm thời thời tại Hòn Đất.
Bức tượng giám mục Bá Đa Lộc và hoàng tử Cảnh. Ảnh: Internet
Ông thụ phong giám mục vào năm 31 tuổi. Do phụ trách giáo phận đàng trong nên ông đã chạm chán và phò Nguyễn Ánh trong suốt 24 năm.
Ông cũng là người mang hoàng tử Cảnh, con Nguyễn Ánh sang Pháp khiến con tin cầu viện nhờ Pháp giúp tấn công Tây Sơn. Ban sơ Pháp hẹn nhưng sau lại nuốt lời và Nguyễn Ánh bị Tây Sơn đánh cho xơ xác.
Tuy là phò Nguyễn Ánh nhưng mục đích chính của giám mục Bá Đa Lộc là truyền đạo. Để tiện lợi trong công việc, chỉ sau 5 năm xuất hiện ở Việt Nam, ông đã biên soạn ra cuốn từ điển Dictionarium Anamitico Latinum tham gia năm 1773. Cuốn tự vị được xuất bản năm 1838, trong đó được chú bằng chữ Latin, chữ Quốc Ngữ, chữ Nôm và chữ Nho. Nhờ vậy người vn tham gia thời bấy giờ có thể tiếp cận được chữ quốc ngữ một cách dễ ợt hơn.
Cuốn từ điển này nguyên bản nay còn giữ ở Thư khố Hội Truyền đạo hải ngoại tại Paris. Cuốn tự vị này đã giúp tiếng Việt có vấn đề kiện phát huy và hoàn thành tới hiện tại.
Vòng xoay Lăng Phụ vương Cả hiện tại. Ảnh: Quang Tuấn.
Lăng Phụ vương Cả không còn sinh tồn nhưng địa danh Lăng Thân phụ Cả vẫn còn lưu truyền. Hiện vòng xoay Lăng Phụ vương Cả hôm sớm đón nhận hàng ngàn lượt xe các loại ngang qua. Với nhịp điệu này, một ngày nào đó, vòng xoay Lăng Phụ thân Cả sẽ là nút liên lạc cực kỳ cần thiết trên bạn dạng đồ liên lạc đô thị.
Xem thêm: váy ngủ vera
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét